Hiện trạng Khu dân cư Trái Bầu Hải Phòng sau thanh tra

Dự án đầu tư xây dựng Khu dân cư Trái Bầu phường Lê Thanh Nghị, TP Hải Phòng do Công ty CP Thái Sơn Bắc Hà (Hà Nội) làm chủ đầu tư. Dự án có tổng diện tích quy hoạch 7,25 ha gồm đất ở liền kề, nhà vườn, nhà ở xã hội, đất công cộng, nhà văn hóa, đất giáo dục, công viên cây xanh…được kỳ vọng góp phần phát triển đô thị, giải quyết nhu cầu nhà ở và khai thác hiệu quả quỹ đất.

Thanh tra TP Hải Phòng mới đây ban hành kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật về quy hoạch xây dựng, hoạt động đầu tư xây dựng, quản lý chất lượng đối với Dự án đầu tư xây dựng Khu dân cư Trái Bầu, chỉ ra ưu điểm cũng như nhiều hạn chế, thiếu sót và trách nhiệm các tổ chức cá nhân có liên quan.

Theo kết luận thanh tra, Công ty CP Thái Sơn Bắc Hà đã thực hiện các nghĩa vụ tài chính, triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng, tổ chức thi công và nghiệm thu các hạng mục công trình cơ bản đúng trình tự; chất lượng các hạng mục công trình nhìn chung đáp ứng yêu cầu hồ sơ thiết kế được phê duyệt; Dự án đã hoàn thành hạ tầng kỹ thuật đợt 1, được UBND tỉnh Hải Dương cũ chấp thuận kết quả kiểm tra công tác nghiệm thu và Sở Xây dựng Hải Dương cũ chấp thuận nghiệm thu hạ tầng kỹ thuật đợt 1.

Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án còn bộc lộ nhiều tồn tại, hạn chế. Kết luận thanh tra nêu rõ, Quy hoạch điều chỉnh năm 2017 sử dụng một số căn cứ pháp lý đã hết hiệu lực; nội dung quy hoạch chưa tuân thủ đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật; chưa thực hiện việc lấy ý kiến Sở Xây dựng trước khi phê duyệt theo quy định.

Chủ đầu tư tổ chức thi công cơ bản theo Quy hoạch được duyệt. Tuy nhiên, tại thời điểm thanh tra lô đất để xây dựng nhà ở xã hội chưa được san lấp đảm bảo cao độ, vỉa hè tuyến số 5 (đoạn giáp Trường THPT Thành Đông) chưa đảm bảo chiều rộng theo quy hoạch chi tiết được phê duyệt. Sở Xây dựng chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra công tác lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch của UBND thành phố Hải Dương theo thẩm quyền.

Về quản lý hồ sơ và giải phóng mặt bằng Chủ đầu tư, UBND thành phố Hải Dương, UBND phường Lê Thanh Nghị (cũ) và Sở Tài chính lưu trữ hồ sơ quy hoạch, hồ sơ lựa chọn nhà đầu tư thiếu khoa học, không đảm bảo yêu cầu theo quy định.

Dự án chậm tiến độ 2 lần do chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng. Trách nhiệm thuộc về UBND thành phố Hải Dương, UBND phường Lê Thanh Nghị (cũ). Cùng với đó, quá trình lựa chọn nhà đầu tư, ký kết hợp đồng và điều chỉnh chủ trương đầu tư còn sai sót. Trách nhiệm thuộc về UBND thành phố Hải Dương, Sở Tài chính, Chủ đầu tư.

Đáng chú ý, thiết kế cơ sở và điều chỉnh thiết kế cơ sở có nội dung chưa phù hợp quy hoạch được phê duyệt, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công còn thiếu sót, chưa đầy đủ. Trong khi đó, quá trình thi công còn có tồn tại, vi phạm như: thi công thiếu khối lượng so với thiết kế được duyệt; thi công ngoài ranh giới được cấp phép; thi công không đúng nội dung giấy phép xây dựng; chưa thực hiện thanh lý vật tư, tài sản thu hồi của đường dây 22kV; không mua đầy đủ bảo hiểm công trình và bảo hiểm cho người lao động. Một số hạng mục thi công chưa đảm bảo yêu cầu kỹ – mỹ thuật; hồ sơ quản lý chất lượng còn thiếu sót, chưa đầy đủ theo quy định.

Đối với trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước, Thanh tra TP Hải Phòng nêu rõ, Sở Công Thương chưa thực hiện đầy đủ nội dung chấp thuận nghiệm thu theo thẩm quyền; chưa kịp thời kiến nghị, xử lý các vi phạm được phát hiện trong quá trình kiểm tra công tác nghiệm thu. Sở Xây dựng chưa kiến nghị, xử lý vi phạm khi kiểm tra công tác nghiệm thu; chưa phát hiện và ngăn chặn các hành vi thi công sai thiết kế, sai giấy phép xây dựng, thi công khi chưa có giấy phép xây dựng theo quy định.

Thanh tra TP Hải Phòng cho rằng, để xảy ra những hạn chế, thiếu sót trên, nguyên nhân chủ quan do chủ đầu tư chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng; năng lực quản lý dự án, điều hành thi công còn hạn chế. UBND thành phố Hải Dương (cũ) và một số Sở, ngành chuyên môn chưa thực hiện đầy đủ chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước theo lĩnh vực được giao. Công tác giải phóng mặt bằng chưa được chỉ đạo quyết liệt; sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan còn hạn chế, hiệu quả chưa cao.

Nguyên nhân khách quan do quy định pháp luật trong lĩnh vực đầu tư, xây dựng, đất đai có nhiều thay đổi trong giai đoạn kéo dài từ năm 2020-2025, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19. Sau khi thực hiện sắp xếp bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ ngày 1/7/2025), khối lượng công việc lớn trong khi nhân sự còn mỏng, dẫn đến xử lý một số thủ tục của dự án còn chậm trễ.

Chủ đầu tư cần khắc phục các tồn tại

Từ những tồn tại, hạn chế trên, Thanh tra thành phố Hải Phòng kiến nghị Chủ đầu tư tập trung nguồn lực thi công hoàn thành các công trình hạ tầng kỹ thuật sau khi được giao đất và bàn giao mặt bằng phần diện tích còn lại của dự án. Khắc phục các tồn tại, hoàn thiện thủ tục đầu tư xây dựng: xin giấy phép xây dựng cho các hạng mục chưa có giấy phép, điều chỉnh giấy phép đối với bãi đỗ xe theo quy định.

Đối với UBND phường Lê Thanh Nghị rà soát, điều chỉnh quy hoạch chỉ tiết 1/500 theo đúng quy chuẩn; Tập trung giải phóng mặt bằng phần còn lại; rà soát, quyết toán kinh phí giải phóng mặt bằng theo quy định; thu thập, lưu trữ lại toàn bộ hồ sơ dự án; giám sát tiến độ chủ đầu tư; tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm.

Đồng thời kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo các Sở: Xây dựng, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính; UBND phường Lê Thanh Nghị và Công ty cổ phần Thái Sơn Bắc Hà nghiêm túc thực hiện đầy đủ các nội dung kết luận, kiến nghị của Thanh tra thành phố; chủ động khắc phục, chấn chỉnh các tồn tại, hạn chế theo chức năng nhiệm vụ được giao; tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan.

Chỉ đạo Sở Xây dựng, Sở Công Thương rà soát toàn bộ quy trình kiểm tra nghiệm thu các dự án tương tự trên địa bàn để chấn chỉnh, không để tiếp diễn các vi phạm như tại dự án này. Sở Tư pháp phối hợp với các Sở, ngành khẩn trương tham mưu UBND thành phố quy định nhiệm vụ, quyền hạn ký hợp đồng đầu tư dự án mới theo ý kiến chỉ đạo của Phó Chủ tịch thường trực UBND thành phố Lê Anh Quân tại Văn bản số 9506/VP-XDCT ngày 30/9/2025. Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn UBND phường Lê Thanh Nghị thực hiện công tác giải phóng mặt bằng trong quý I/2026, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư đúng tiến độ yêu cầu; trường hợp không chấp hành xử lý theo quy định pháp luật.